frchito

Archive for the ‘Homily in Tagalog’ Category

KALOOB, KASAMA, KAISA

In Gospel Reflections, Homily in Tagalog, Pagninilay sa Ebanghelyo, Sunday Reflections on Abril 24, 2008 at 13:38

Ika-6 na Linggo ng Pagkabuhay-Taon A
Abril 27, 2008

Mga Pagbasa: Gawa 8:5-8.14-17 / 1Pedro 3:15-18 / Juan 14:15-21

N.B. Humihingi ako ng paumanhin kung hindi ako nakapagpadala ng pagninilay sa mga nakaraang Linggo. Naging abala ako sa mga sunud-sunod na retreats sa iba-ibang grupo at kongregasyon. Sana’y magampanan ko ito nang tuluyan hanggang makakaya ko. Maraming salamat sa inyong pagtangkilik!

Lakas at kapangyarihan mula sa itaas ang malinaw na lumulutang sa ating mga pagbasa sa araw na ito. Sa unang pagbasa, natunghayan natin si Felipe na tumulak patungong Samaria upang ipahayag ang Mesiyas. Doon, maraming himala ang naganap, matapos ang kanyang pahayag. Higit sa lahat, tinanggap ng Samaria ang salita ng Diyos, ayon sa aklat ng mga Gawa. Lakas at kapangyarihan din na kalakip ng pag-asa ang tagubilin ni Pedro: “Maging handang magpaliwanag sa dahilan ng iyong pag-asa.” At siya mismo ay naging handa upang ipaliwanag ito: “Ito ang dahilan,” aniya, “kung bakit si Kristo ay namatay para sa mga kasalanan … upang maihatid kayo sa Diyos.”

Sa ebanghelyo, narinig naman natin ang kaloob na siyang simulain ng tunay na kalakasan mula sa Diyos – ang kaloob ng Espiritu: “Hihingin ko sa Ama, at magpapadala Siya ng isa pang Parakleto – upang makapiling ninyo sa tuwina – ang Espiritu ng katotohanan, na hindi matanggap ng daigdig.”

Sa paglawig ng panahon at paglapit ng paggunita sa pag-akyat ng Panginoon sa langit, at pagbaba ng Espiritu Santo, naririnig natin kung paano unti-unting ikinikintal ng liturhiya ang diwa ng mabibigyang taguri natin sa tatlong salitang ito: KALOOB, KASAMA, KAISA.

Batid natin bilang Katoliko na ang ating pananampalataya ay isang makasaysayang pananampalataya. Ang ibig sabihin nito ay simple lang … ang Diyos ay nagpakilala sa atin sa pamamagitan ng kasaysayan. Ginamit Niya ang kasaysayan upang unti-unti at dahan-dahan Niyang ipakilala ang kanyang sarili sa tao. Samakatuwid, ang kanyang pagpapahayag ay napapaloob at nakalakip sa kasaysayan ng bayang Israel, na pinili Niya sa mula’t mula pa, at kung saan nagmula ang mga patriarca, mga hari, mga hukom, mga propeta, na ginamit Niya sa takbo ng panahon upang magwika para sa Kaniya.

Ang huling naganap ay ang pagdatal ni Kristong Mananakop. Nakilala siya sa kasaysayan bilang isang guro, taga-gawa ng mga himala, at sa mga huling araw ay nag-alay ng kanyang buhay, namatay sa krus, at muling nabuhay.

Ito ang mga ginunita natin sa mga nakaraang mga Linggo – sa panahon ng Pagkabuhay na muli.

Subali’t sa araw na ito, patuloy nating tinutunghayan ang kasaysayan ng kaligtasan ng tao. Sa araw na ito, ay ginugunita natin ang unti-unti niyang pagpapabatid sa atin ng isa pang mahalagang katotohanan tungkol sa kaniyang pagka-Diyos. At ito ay ang katotohanang ang Diyos ay SANTATLO, TRINIDAD … ang Diyos ay iisa ngunit may tatlong Persona. Ipinakilala Niya na ang Diyos ay isang Banal na Santatlo.

Sa Kanyang muling pagkabuhay ay nakilala ang kaniyang pagiging Diyos, ang Bugtong na Anak ng Diyos, ay Diyos rin tulad ng kanyang Ama, na binabanggit niya sa ebanghelyo sa araw na ito. Nguni’t hindi lamang ito, unti-unti rin niyang ikinikintal sa atin, na ang Ama at ang Anak ay binubuo sa kanilang pagka-Diyos ng isa pang Persona, na tinagurian niyang Parakleto – ang Espiritu Santo, ang ikatlong Persona sa Banal na Santatlo.

Subali’t ang mga pagbasa ngayon ay hindi isang simple at tahasang leksiyon lamang ng katesismo tungkol sa Banal na Santatlo, bagkus ang mga pagbasa ay isang pagpapakilala o isang pahimakas tungkol sa Banal na Espiritu at ang kanyang papel na ginagampanan sa ating buhay bilang mananampalataya.

Tatlong kataga ang aking mungkahi upang maunwaan natin ang kanyang papel na ginagampanan sa atin ngayon, noon pa man, at magpakailanman: KALOOB, KASAMA, KAISA.

KALOOB … Tulad nang ang Anak ng Diyos ay kaloob ng Ama, ang Banal na Espiritu Santo ay kaloob ng Ama at ng Anak. Ito ay pagkilala ng Diyos sa atin bilang kanyang bayang pinili. Ito ay pagkilala rin ng Diyos sa atin bilang mga ampong anak ng Diyos, na inangkin ng Ama sa sandali ng ating Binyag. Kinilala Niya tayo bilang kasapi ng Kanyang pamilyang maka-Diyos.

KASAMA … Ang pangako ni Kristong muling nabuhay ay mataginting pa sa ating mga tainga: “Hindi ko kayo iiwanang nag-iisa … isusugo ko sa inyo ang Parakleto.” Ang buhay bilang Kristiyano ay buhay na parang mahabang lakbaying tinatahak natin … isang lakbaying punong puno ng kadiliman kung minsan, punong puno ng pangamba, at hilahil. Ang Banal na Espiritu ay tinaguriang Parakleto, isang puede nating pagsakdalan, isang tagapayo, isang kasama sa daang tinatahak.

KAISA … Ang Banal na Espiritu ay tanda ng ating pakikisalamuha, tanda at katotohanan ng pagka-hugpong (grafted) natin kay Kristo Jesus, pangako at patunay ng ating pakikibahagi sa buhay ng Diyos na naganap noong tayo ay binyagan. Ang Espiritu ay hindi lamang sakdalan. Siya ay ating sandalan, isang muog na matibay na puede nating katigan, sa masalimuot na landas ng buhay.

Ang liturhiya natin sa araw na ito, tulad ng binanggit ko sa simula ay isang salaysay ng kalakasan mula sa itaas. Ito ay ay salaysay ng pag-asa. Ang mundo natin ngayon ay nababalot ng pangamba … higit sa lahat ng kawalang katiyakan sa pagkain. Pamahal nang pamahal ang pagkain, ang bigas, at lahat na. Binabalot tayo ng takot at kawalang katiyakan.

Sa araw na ito, pinapawi ng Diyos ang pangambang ito sa puso natin. Sa halip na takot ay isang katiyakan ang kanyang dulot sa atin – ang pangako ng pagdatal sa buhay natin ng isang KALOOB, KASAMA, AT KAISA.

DIYOS AMA, PURIHIN KA! DIYOS ANAK, LUWALHATIIN KA! DIYOS ESPIRITU SANTO, KALOOB, KASAMA, AT KAISA NAMIN, PAGPUGAYAN KA!

PAKIKIBAGAY, PAKIKIBAHAGI, PAKIKISANGKOT

In Catholic Homily, Homily in Tagalog, Kwaresma, Pagninilay sa Ebanghelyo, Sunday Reflections on Marso 1, 2008 at 14:47

Ika-4 na Linggo ng Cuaresma
Marso 2, 2008

Mga Pagbasa: 1 Sm 16:1b,6-7, 10-13a / Efeso 5:8-14 / Juan 9:1-41

Liwanag at kadiliman ang paksa ng mga pagbasa sa araw na ito. Ito ang katotohanang malaon nang paksa at palaisipan magmula ng kumitang liwanag si Eba at si Adan. Liwanag ng pagkilatis tungkol sa kalooban ng Diyos ang ikinikintal ng unang pagbasa. Malinaw kay Samuel kung sinong pinuno ang napusuan ng Diyos – si David, na siyang binuhusan ng langis at itinanghal bilang hari.

Pagtatagubilin laban sa iba ibang uri ng kadiliman ang sulat ni Pablo sa mga taga Efeso. Nauulinigan pa natin ang mataginting na tagubilin: “Mabuhay bilang mga anak ng liwanag.”

Sa ebanghelyo naman, ang salaysay tungkol sa isang lalaking isinilang na bulag ay ginamit ni Jesus upang magbigay ng ilang mga mahahalagang pangaral tungkol sa tunay na kabulagan, pagbubulag-bulagan, at pagsasabulag sa buhay ng bawa’t tao sa daigdig.

Sinimulan ng Apple computers ang WYSIWYG – what you see is what you get. Kung ano ang nakikita mo ay siyang napapala mo. May kinalaman ito sa ating pamumuhay noon, ngayon, at bukas. What you see is what you get…

Ito ang dahilan kung bakit pinagtutuunang pansin ang paningin natin ng liturhiya sa araw na ito. Ito ang dahilan kung bakit lubhang kailangan, na tulad ni Samuel, ay magkaroon tayo ng isang kakaibang uri ng pagkilatis, pagkilala, at pagtingin sa mga bagay-bagay sa daigdig at sa buhay sa daigdig na ito. Ito ay sapagka’t kung ano ang tingin, ay siyang tuntunin … kung ano ang turing, ay siyang gawain.

Depende o batay sa ating nakikita, tayong lahat ay mauuwi sa pakikibagay, pakikibahagi, at pakikisangkot. Kung ang tingin natin sa pandaraya ay hindi masama, kung ito ay may kinalaman sa paglilingkod publiko, kung ang ano mang uri ng katiwalian ay “kalakaran” na sa gobyerno, tayo ay makikisawsaw, makikisangkot, makikibahagi, at makikibagay sa takbo o kalakarang tiwali.

Ito ang pagbubulag-bulagan. Ito ang pagtatakip ng mata, tenga, at bibig sa harap ng kasalanan.

Ito ang kultura ng lipunang Pinoy sa ating panahon. Ito ang kalakaran sa ating lipunan sa panahon natin ngayon. Talamak ang katiwalian sapagka’t lahat na halos ay nabihasa na, nahirati na, at natangay na ng “kalakaran” ng paglilingkod sa bayan – ang paglilingkod sa sariling kapakanan at sa sariling lukbutan.

Subali’t dapat nating tunghayan nang malalim at malawakan ang kabuuan at kaganapan ng mga pangyayari sa ating lipunan. Batay sa ating nakikita at natutunghayan, hindi madali ang tumalon sa pakikisangkot, pakikibagay, at pakikibahagi sa isang gawaing sa biglang wari ay siyang magliligtas sa bayan sa kulturang ito ng katiwalian.

Napakadali ang humantong sa isa na namang pag-aaklas sa mga lansangan. Napakadali ang sumigaw sa kalye at tagpasin ang ulo ng inaakala nating simulain at promotor ng lahat ng ito. Napakadali ang makisangkot sa isang gawaing mistulang kagya’t magbibigay-kalutasan sa hinaharap na dambuhalang suliranin ng kadayaan at katakawan.

Ako man ay lubhang naguguluhan. Ako man ay tunay na urung-sulong sa aking pagpapasya na makilahok, makibagay, at makisangkot sa napipintong kaguluhan na nagawa na natin bilang Pilipino ng dalawang beses.

Subali’t ang kabulagan ay hindi natin mabibigyang-lunas sa pamamagitan ng isa pang kabulagan. Sa aking paningin ang pahayag ng mga Obispo ng Pilipinas tungkol sa mga sunud-sunod na iskandalo sa ating pamahalaan ay isang paghihikayat sa taong bayan na magsikap na marating ang isang kaliwanagan ng isipan na maghahatid sa tunay na ugat ng lahat ng mga katiwalian. Sa madaling salita, hinihikayat tayo ng makita ang buod ng suliranin na kinasasadlakan ng buong bayan. At hindi sila nagpatumpik-tumpik bago bigkasin ang ugat ng lahat ng ito – ang kultura ng korupsyon sa lahat ng antas ng lipunan, mula sa itaas hanggang sa ibaba.

Ang ating pakikibagay, pakikibahagi, at pakikisangkot ay depende sa kung ano ang ating nakikita. Kung ang nakikita lamang natin ay ang nasa Malakanyang ang may sala, ang pakikisangkot natin ay mauuwi lamang sa pagpapatalsik sa kung sino man ang naroroon. Kung nakikita natin ang kabuuan ng lipunan na nasa sapot ng kasalanang panlipunan (social sin), at nakikilatis natin na tayong lahat ay bahagi ng kulturang ito, iba ang magiging kulay at anyo ng ating pakikisangkot, pakikibahagi, at pakikibagay.

Malaki ang kinalaman ng kung ano ang nakikita sa ating balak na gagawin. Mahalaga na makita natin nang lubos ang higit na malaking larawan na ating hinaharap. Sa ating kasaysayan, dalawang beses na natin ginawa ang pinagbabalakan natin gawin na naman muli. Subali’t sa paglawig ng panahon, batid natin lahat na ang katakawan at kasakiman ay hindi naglaho matapos natin patalsikin ang dalawang tiwaling presidente. Malinaw na sa ating lahat na ang problema ay higit na malawak, malaki, at malalim kaysa sa pagpapatalsik sa isang namumuno.

Ito ang hinihingi ng mga Obispo – ang mga tinatawag nilang circles of discernment, ang maliliit na grupo na dapat magtipon-tipon sa diwa ng panalangin at pagninilay, upang bago pa man kumilos, ay gumawa upang makamit ang malawak na kaliwanagan sa isyung kinakaharap.

Ang solusyon sa isyung ito ay hindi dapat manggaling una, sa mga politikong naglalaway na sa posisyong nabanggit – mga politikong noong nakaraan ay sila namang ipinagtatabuyan at kinamumuhian ng balana. Ikalawa, ang solusyong ito ay hindi dapat bunga ng panlilinlang, at pagbubuyo ng mass media, ng mga periodista at manunulat, at mamamahayag na ginagamit ang buo nilang kakayahan at kapangyarihan upang isuong, ibuyo, at itulak ang tinatawag na public opinion, sa pamamagitan na malawakan, at walang pagtatantang media hype o ang tinatawag na sound bytes. Ang ating pagtingin ay hindi dapat mabulagan ng isang mapagbuyo at mapanlinlang na mass media, na nagkukubli sa likod ng “katotohanan” subali’t sa kaibuturan ay naglalayong linlangin ang balana laban sa kanilang kinamumuhian.

Ang hinihingi ng mga Obispo ay ang pagbabaklas ng lahat ng balakid sa katotohanan. Ito ang kaliwanagang dapat ay matunghayan ng mga taong may karapatan sa katotohanan – nguni’t katotohanang hindi rin inaabuso ng mga taong ngayon ay itinatanghal na bayani ng katotohanan.

Hindi madali ang solusyon sa problemang hinaharap natin. Ang pinakamadali ay ang gawin ang kinasanayan – ang mag-aklas na naman. Ngunit ang malinaw na pagkilatis tungkol dito ay nangangailangan ding makita ang kahihinatnan ng anumang balak gawin, at ang pagkatanto na may higit na malawak na pagkilos ang naghihintay sa atin matapos mapalitan ang namumuno.

At ito ang higit na mahirap na gawain. Ito rin ang hindi natin nagawa matapos ang Edsa 1 at Edsa 2. Sa kwento tungkol sa lalaking isinilang na bulag, ating pakatandaan na hindi gumawa si Jesus ng isang milagrong walang pinuhanan ang lalaking bulag. Walang tagumpay kung walang puhunang personal. Sinabi ni Jesus sa kanya: “Humayo at maghilamos sa tubig ng Siloam.” Humayo at gawin ang iyong gawaing-bahay. Humayo at magkilatis ng tunay sa konteksto ng panalangin at pagninilay. Humayo at pag-aralang mainam ang kabuuan, ang mas malawak, malalim, at malaking larawan ng ating kinakaharap na dambuhalang problema. What you see is what you get …

Kung ano ang iyong makita, doon mababatay ang iyong pakikibagay, pakikibahagi, at pakikisangkot.