frchito

Archive for the ‘Pagninilay sa Ebanghelyo’ Category

PAKIKIBAGAY, PAKIKIBAHAGI, PAKIKISANGKOT

In Catholic Homily, Homily in Tagalog, Kwaresma, Pagninilay sa Ebanghelyo, Sunday Reflections on Marso 1, 2008 at 14:47

Ika-4 na Linggo ng Cuaresma
Marso 2, 2008

Mga Pagbasa: 1 Sm 16:1b,6-7, 10-13a / Efeso 5:8-14 / Juan 9:1-41

Liwanag at kadiliman ang paksa ng mga pagbasa sa araw na ito. Ito ang katotohanang malaon nang paksa at palaisipan magmula ng kumitang liwanag si Eba at si Adan. Liwanag ng pagkilatis tungkol sa kalooban ng Diyos ang ikinikintal ng unang pagbasa. Malinaw kay Samuel kung sinong pinuno ang napusuan ng Diyos – si David, na siyang binuhusan ng langis at itinanghal bilang hari.

Pagtatagubilin laban sa iba ibang uri ng kadiliman ang sulat ni Pablo sa mga taga Efeso. Nauulinigan pa natin ang mataginting na tagubilin: “Mabuhay bilang mga anak ng liwanag.”

Sa ebanghelyo naman, ang salaysay tungkol sa isang lalaking isinilang na bulag ay ginamit ni Jesus upang magbigay ng ilang mga mahahalagang pangaral tungkol sa tunay na kabulagan, pagbubulag-bulagan, at pagsasabulag sa buhay ng bawa’t tao sa daigdig.

Sinimulan ng Apple computers ang WYSIWYG – what you see is what you get. Kung ano ang nakikita mo ay siyang napapala mo. May kinalaman ito sa ating pamumuhay noon, ngayon, at bukas. What you see is what you get…

Ito ang dahilan kung bakit pinagtutuunang pansin ang paningin natin ng liturhiya sa araw na ito. Ito ang dahilan kung bakit lubhang kailangan, na tulad ni Samuel, ay magkaroon tayo ng isang kakaibang uri ng pagkilatis, pagkilala, at pagtingin sa mga bagay-bagay sa daigdig at sa buhay sa daigdig na ito. Ito ay sapagka’t kung ano ang tingin, ay siyang tuntunin … kung ano ang turing, ay siyang gawain.

Depende o batay sa ating nakikita, tayong lahat ay mauuwi sa pakikibagay, pakikibahagi, at pakikisangkot. Kung ang tingin natin sa pandaraya ay hindi masama, kung ito ay may kinalaman sa paglilingkod publiko, kung ang ano mang uri ng katiwalian ay “kalakaran” na sa gobyerno, tayo ay makikisawsaw, makikisangkot, makikibahagi, at makikibagay sa takbo o kalakarang tiwali.

Ito ang pagbubulag-bulagan. Ito ang pagtatakip ng mata, tenga, at bibig sa harap ng kasalanan.

Ito ang kultura ng lipunang Pinoy sa ating panahon. Ito ang kalakaran sa ating lipunan sa panahon natin ngayon. Talamak ang katiwalian sapagka’t lahat na halos ay nabihasa na, nahirati na, at natangay na ng “kalakaran” ng paglilingkod sa bayan – ang paglilingkod sa sariling kapakanan at sa sariling lukbutan.

Subali’t dapat nating tunghayan nang malalim at malawakan ang kabuuan at kaganapan ng mga pangyayari sa ating lipunan. Batay sa ating nakikita at natutunghayan, hindi madali ang tumalon sa pakikisangkot, pakikibagay, at pakikibahagi sa isang gawaing sa biglang wari ay siyang magliligtas sa bayan sa kulturang ito ng katiwalian.

Napakadali ang humantong sa isa na namang pag-aaklas sa mga lansangan. Napakadali ang sumigaw sa kalye at tagpasin ang ulo ng inaakala nating simulain at promotor ng lahat ng ito. Napakadali ang makisangkot sa isang gawaing mistulang kagya’t magbibigay-kalutasan sa hinaharap na dambuhalang suliranin ng kadayaan at katakawan.

Ako man ay lubhang naguguluhan. Ako man ay tunay na urung-sulong sa aking pagpapasya na makilahok, makibagay, at makisangkot sa napipintong kaguluhan na nagawa na natin bilang Pilipino ng dalawang beses.

Subali’t ang kabulagan ay hindi natin mabibigyang-lunas sa pamamagitan ng isa pang kabulagan. Sa aking paningin ang pahayag ng mga Obispo ng Pilipinas tungkol sa mga sunud-sunod na iskandalo sa ating pamahalaan ay isang paghihikayat sa taong bayan na magsikap na marating ang isang kaliwanagan ng isipan na maghahatid sa tunay na ugat ng lahat ng mga katiwalian. Sa madaling salita, hinihikayat tayo ng makita ang buod ng suliranin na kinasasadlakan ng buong bayan. At hindi sila nagpatumpik-tumpik bago bigkasin ang ugat ng lahat ng ito – ang kultura ng korupsyon sa lahat ng antas ng lipunan, mula sa itaas hanggang sa ibaba.

Ang ating pakikibagay, pakikibahagi, at pakikisangkot ay depende sa kung ano ang ating nakikita. Kung ang nakikita lamang natin ay ang nasa Malakanyang ang may sala, ang pakikisangkot natin ay mauuwi lamang sa pagpapatalsik sa kung sino man ang naroroon. Kung nakikita natin ang kabuuan ng lipunan na nasa sapot ng kasalanang panlipunan (social sin), at nakikilatis natin na tayong lahat ay bahagi ng kulturang ito, iba ang magiging kulay at anyo ng ating pakikisangkot, pakikibahagi, at pakikibagay.

Malaki ang kinalaman ng kung ano ang nakikita sa ating balak na gagawin. Mahalaga na makita natin nang lubos ang higit na malaking larawan na ating hinaharap. Sa ating kasaysayan, dalawang beses na natin ginawa ang pinagbabalakan natin gawin na naman muli. Subali’t sa paglawig ng panahon, batid natin lahat na ang katakawan at kasakiman ay hindi naglaho matapos natin patalsikin ang dalawang tiwaling presidente. Malinaw na sa ating lahat na ang problema ay higit na malawak, malaki, at malalim kaysa sa pagpapatalsik sa isang namumuno.

Ito ang hinihingi ng mga Obispo – ang mga tinatawag nilang circles of discernment, ang maliliit na grupo na dapat magtipon-tipon sa diwa ng panalangin at pagninilay, upang bago pa man kumilos, ay gumawa upang makamit ang malawak na kaliwanagan sa isyung kinakaharap.

Ang solusyon sa isyung ito ay hindi dapat manggaling una, sa mga politikong naglalaway na sa posisyong nabanggit – mga politikong noong nakaraan ay sila namang ipinagtatabuyan at kinamumuhian ng balana. Ikalawa, ang solusyong ito ay hindi dapat bunga ng panlilinlang, at pagbubuyo ng mass media, ng mga periodista at manunulat, at mamamahayag na ginagamit ang buo nilang kakayahan at kapangyarihan upang isuong, ibuyo, at itulak ang tinatawag na public opinion, sa pamamagitan na malawakan, at walang pagtatantang media hype o ang tinatawag na sound bytes. Ang ating pagtingin ay hindi dapat mabulagan ng isang mapagbuyo at mapanlinlang na mass media, na nagkukubli sa likod ng “katotohanan” subali’t sa kaibuturan ay naglalayong linlangin ang balana laban sa kanilang kinamumuhian.

Ang hinihingi ng mga Obispo ay ang pagbabaklas ng lahat ng balakid sa katotohanan. Ito ang kaliwanagang dapat ay matunghayan ng mga taong may karapatan sa katotohanan – nguni’t katotohanang hindi rin inaabuso ng mga taong ngayon ay itinatanghal na bayani ng katotohanan.

Hindi madali ang solusyon sa problemang hinaharap natin. Ang pinakamadali ay ang gawin ang kinasanayan – ang mag-aklas na naman. Ngunit ang malinaw na pagkilatis tungkol dito ay nangangailangan ding makita ang kahihinatnan ng anumang balak gawin, at ang pagkatanto na may higit na malawak na pagkilos ang naghihintay sa atin matapos mapalitan ang namumuno.

At ito ang higit na mahirap na gawain. Ito rin ang hindi natin nagawa matapos ang Edsa 1 at Edsa 2. Sa kwento tungkol sa lalaking isinilang na bulag, ating pakatandaan na hindi gumawa si Jesus ng isang milagrong walang pinuhanan ang lalaking bulag. Walang tagumpay kung walang puhunang personal. Sinabi ni Jesus sa kanya: “Humayo at maghilamos sa tubig ng Siloam.” Humayo at gawin ang iyong gawaing-bahay. Humayo at magkilatis ng tunay sa konteksto ng panalangin at pagninilay. Humayo at pag-aralang mainam ang kabuuan, ang mas malawak, malalim, at malaking larawan ng ating kinakaharap na dambuhalang problema. What you see is what you get …

Kung ano ang iyong makita, doon mababatay ang iyong pakikibagay, pakikibahagi, at pakikisangkot.

TATLUHAN, TALUNAN, TULARAN

In Catholic Homily, Gospel Reflections, Homily in Tagalog, Kwaresma, Pagninilay sa Ebanghelyo on Pebrero 7, 2008 at 20:27

Unang Linggo ng Kuaresma (Taon A)
Febrero 10, 2008

Mga Pagbasa: Gen 2:7-9; 3:1-7 / Roma 5:12-19 / Mt 4:1-11

TATLUHAN, TALUNAN, HUWARAN

Taunan natin binabasa sa tuwing darating ang unang Linggo ng Kwaresma ang maka-tatlong pagsubok ng demonyo kay Jesus sa ilang. Taon-taon ay naririnig natin ito na parang laging bago, parang laging may angking kakayahang manuot sa ating puso at damdamin. Ang Linggong ito ay hindi naiiba sa napakaraming nakaraang mga Kwaresma.

Talunan man sa tatluhang pagsubok, ang demonyo ay hindi nanghihinawa sa kanyang madilim na balakin at gawain.

Kung ang Banal na Misa ay pagsasakatuparan sa pamamagitan ng pag-aala-alang mabisa tungkol sa hiwaga ng kaligtasan ng tao, dapat natin kapulutan ng pangaral ang parehong kwento na paulit-ulit na natin narinig. Ito ay pangaral na hindi naluluma, hindi nalalaos, hindi nawawala.

Ilagay natin sumandali ang sarili sa pinangyarihan ng mga pagsubok – sa ilang. Hindi mahirap makita na ang binabanggit na ilang ay may katumbas sa ating mga karanasan. Hindi mahirap matanto na ang ilang ay wala na sa Palestina, sa gitnang silangan. Hindi mahirap na sumagi sa ating guni-guni na ang ilang na binabanggit sa ebanghelyo ay walang iba kundi ang disyerto ng buhay natin ngayon at saanman tayo naroroon.

Ang ilang ay kung saan halos maglaho ang buhay. Ang ilang ay kung saan halos malanta at mamatay ang kung ano mang dati ay buhay nguni’t ngayon ay tila naghihingalo. Ito ang larangan ng buhay ng bawa’t isa sa atin. Ito marahil ay ang ilang ng isang daigdig na binabalot ng dilim ng kasalanan at lahat ng uri ng katiwalian. Ito ang disyerto na sinadyang patunguhan ni Jesus. Ito ang ilang na kanyang hinarap, ang lugar kung saan siya maka-itlong sinubok, tinuya, at pinagsikapang gapiin ng tawag ng kasamaan.

Dito siya halos talunin ng demonyo. Dito siya halos ay magapi ng gutom, ng kagustuhang pumaibabaw sa lahat, at ng kagustuhang tumakas na sa lahat ng panimdim at suliranin.

Ito ang ilang na bumabagabag sa atin ngayon. Kay daming mga “bato” na tumatambad sa atin na pawang gusto natin ngayong palitan hindi lamang ng tinapay, kundi gintong pambili ng tinapay at higit pa rito. Ang mga balita ngayon tungkol sa katakawan ng mga opisyal ng gobyerno, ng mga taong mangangalakal, ng mga taong gustong gustong gawing ginto ang bato, at magkamal ng mabilis na salapi, ay nagpapagunita sa atin, na bagama’t talunan na si Satanas, ay hindi pa siya nagsasara ng negosyo. Masugid pa rin siya sa paghahain ng pagsubok sa balana. At ang unang pagsubok ay may kinalaman, hindi lamang sa isang pirasong tinapay, kundi sa daan-daang milyong pisong “kickback” sa mga proyektong walang kakabu-kabuluhan para sa taong-bayan.

Ito ang ilang na kinasasadlakan ng bayang Pilipino … Sa ilang na ito ay nagkalat rin ang pagsubok upang talikuran na ang lahat, at takasan na ang lahat ng mga suliraning ito. Ito ang pagsubok sa taong takbuhan ang responsibilidad, iwanan ang pananagutan sa pamilya at lipunan. Ito ang paanyaya sa mga taong hindi na masaya sa kanilang buhay, upang sila ay gumuhit ng ibang tadhana … na humanap ng ibang bagong kasama sa buhay, ang iwanan ang mga anak at bumuo ng isang panibagong pamilya, na walang kaibahan sa kagustuhang itapon na lamang at sukat ang sarili mula sa tuktok ng templo.

Ito ang ilang na bumabagabag sa mga Pinoy ngayon … ang sumama na lamang sa takbo o kalakaran ng lipunan at makisawsaw na rin sa lahat ng uri ng kadayaan, pagsasamantala sa kapwa, at panlalamang. Sa pag-iisip ng marami, wala nang magagawa sa lipunan, kundi sumama na sa takbo ng korupsyon sa lahat ng antas ng lipunan.

Nguni’t mayroon pa … Sa ilang na ito ay may paanyaya ring mataginting na magsikap maging makapangyarihan, maghawak ng posisyon, at gamitin ito upang pahirapan ang mga nasasakop. Ito ang pagsubok na naririnig ng tao upang magsikap pumantay sa Diyos, upang panghimasukan pati ang mga bagay na hindi angkop sa kanyang pagiging nilikha, ang magdunung-dunungan at mag-asal Diyos na siyang nakapagdedesisyon kung sino ang dapat mabuhay at sino ang dapat mamatay.

Ito ang ilang ng kapalaluan at kayabangan. Ito ang disyerto kung saan ang tao ang nagmimistulang mga diyos-diyosan at tinitingala ang anumang nilikhang bagay o nilalang bilang diyos na dapat pupugin ng pagsamba at paggalang.

Ito ang ilang na hinarap ni Kristo nang buong tatag at tapang, at katatagan. Sa ilang na ito, na halos ay wala nang buhay, ay nalantad at nabunyag ang tunay na Panginoon ng buhay. Sa kanyang apatnapung araw na pag-aayuno, sa pagharap niya sa hiwaga ng kamatayang handa niyang harapin, ay lalung nabunyag ang hiwaga ng buhay na walang hanggan. Sa ilang na ito, kung saan halos siya ay magapi ng tatluhang bulong ng demonyong talunan, ay nakilala kung sino ang Diyos, at kung sino ang dapat sambahin.

Ang Pilipinas ay matagal-tagal na ring nasa ilang. Napalilibutan ang mga Pinoy ng mga talunang kampon ni Satanas na patuloy ang bulong upang palitan ang posisyon nila at kapangyarihan, hindi ng tinapay, kundi ng ginto. Pinamumugaran ang lipunan ng mga taong sa kanilang panghihinawa, ay gusto nang lumisan, tumakas, at sumuko na sa kasamaan. Kay rami na ang sumuko at nangibang-bayan na. Kay rami na ang sumuko at iniwan na ang pamilya at bumuo ng panibagong pamilya sa ibang lugar. Puno ang lipunan ng mga taong handang ideklara ang kanilang sarili bilang kompetisyon ng tunay na Diyos ng buhay at kaligtasan. Kay raming sumasamba, hindi sa Kaniya, kundi sa napakaraming mga diyus-diyusan, na namimigay ng perang galing sa kaban ng bayan, o nasilaw na sa pansamantalang liwanag ng yamang material at nabubulok.

Ito ang ilang na naghatid kay Kristo sa pagwawagi. Ito ang ilang kung saan ang demonyong talunan ay naghatid ng tatluhang pagsubok. Ito ang kabalintunaang dapat natin mapagtanto sa araw na ito. Ang ilang na ito ang naging daan sa tagumpay at pagwawagi ng Panginoon. Nabaligtad Niya ang ilang. Sa tatluhang pagsubok, ay hindi Siya naging talunan, bagkus naging tularan at huwaran natin. Si Kristo ang “tinapay” ng buhay. Si Kristo ang ating muog at kaligtasan. Kung nariyan Siya ay wala nang dahilan upang magtakasan at lumisan.  At si Kristo rin ang tanging Diyos at huwaran ng tanan.