frchito

Archive for the ‘Tagalog Sunday Reflections’ Category

SA PANIG NG KALIWANAGAN, HINDI NG KADILIMAN!

In Homily in Tagalog, Karaniwang Panahon, LIngguhang Pagninilay, Tagalog Sunday Reflections, Taon A on Nobyembre 10, 2011 at 08:57

Ika-33 Linggo ng Taon (A)
Nobyembre 13, 2011

Mga Pagbasa: Kaw 31:10-13.19-20.30-31 / 1 Tes 5:1-6 / Mt 25:14-30

Hindi ko alam kung ang aking mga tagabasa ay nakaranas nang umakyat ng bundok sa kadiliman ng gabi. Kapag walang buwan, at masinsin ang kakahuyan sa kabundukan, ang pag-akyat sa bundok sa gabing madilim ay isang mapanganib at nakatatakot na gawain. Hangga’t maaari, ipagpapaliban na ng isang mountain climber ang pagtahak ng landas paakyat sa pagdatal ng araw at kaliwanagan.

Noong kami ay mga bata pa sa aming munting bayan sa Mendez, Cavite, noong ang kuryente ay dumarating lamang sa loob ng 12 oras sa bawa’t araw, walang mga ilaw ang mga daan, at kapag walang buwan, ang kapaligiran ay tunay na balot ng matinding kadiliman.

Mahirap ang paapu-apuhap sa dilim. Mahirap ang pakapa-kapa saanmang balot ng kadiliman. At mapanganib ang maglakad paakyat ng bundok nang walang ilawan. Ito marahil kung bakit ang mga gumagawa ng kabuktutan ay laging kumikilos sa gitna ng kadiliman, at ayaw kumilos sa ilalim ng sikat ng araw.

Nguni’t hindi lamang material at pisikal na ilaw ang pinahahalagahan natin sa usaping ito. Malinaw ito sa mga pagbasa natin sa araw na ito. Sa kulturang Pinoy, ang Nanay ay tinaguriang “ilaw ng tahanan.” Sa aklat ng Kawikaan na ginamit sa unang pagbasa, maituturing na maningning na ilawan ang isang asawang uliran at mabuti. Higit pa sa kagandahang kumukupas ang liwanag na makikita sa isang asawang mabuti at kapaki-pakinabang.

Kadiliman at kaliwanagan din ang ipinaghahambing ni San Pablo sa ikalawang pagbasa. Ang mga handa sa pagdating at pagbabalik ng Panginoon ay hindi aniya nabubuhay sa kadiliman, kundi sa kaliwanagan.

Sa ebanghelyo, ang talinghagang ating narinig ay may kinalaman sa tatlong alipin na pinagkatiwalaan ng yaman ng kanilang amo. Bukod sa iba pang mga kahulugan na malimit nating marinig tungkol dito, maari din nating maunawaan ito bilang isang paghahambing ng taong nabubuhay sa dilim o sa kaliwanagan.

Ang unang alipin ay binigyan ng limang libong piso; ang ikalawa ng dalawang libo, at ang ikatlo ng isang libong piso. Ang naunang dalawa ay nanatili sa liwanag … ikinalakal nila ang ipinagkatiwala sa kanila … pinarami at pinatubo … pinalaki at pinagyaman … Nguni’t ang tumanggap ng iisang libo ay nanatili sa dilim … ibinaon, itinago, ipinagkait … at higit sa lahat, pinagbintangan pa ang kanyang amo sa pagiging ganid at mapagkamkam. Sa halip na pagyamanin, ang pera ay pinanatiling tulog sa kadiliman ng kawalang-tiwala at paghuhusga sa sariling amo.

Nais kong isipin na sari-saring kadiliman ang bumabalot sa atin ngayon tuwing ayaw nating pagyamanin ang angking yaman natin na galing lahat sa Diyos.

Alam natin kung gaano kalaking kadiliman ang bumabalot sa lipunan natin ngayon … Pinaka masahol na airport diumano ang NAIA sa buong mundo. Pang-apat na pinakamahirap magnegosyo sa Pilipinas kumpara sa lahat ng bansa sa buong mundo. Pinaka delikado ang bansa natin para sa mga mamamahayag … Isa tayo sa pinaka malaki ang nawawala taun-taon sa korupsyon at katiwalian, sa lahat ng antas ng lipunan, ma pribado man o publiko. Ang kumuha lamang ng isang business permit sa bansa natin ay paggugugulan ng isang negosyante ng mahabang oras at maraming pera, at ang batas o patakaran ay napapalitan lagi sa pag-upo ng mga bagong administrasyon. Pati mga kontratang ginawa ng nakaraang administrasyon ay biglang nakakansela o napawawalang-bisa, dahil bago ang nakaupo sa Malacanan.

Mahirap maglakad sa dilim sa gitna ng kagubatan, nguni’t lalong mahirap ang kumilos at magpakabuti sa lipunang balot na balot ng sari-sari at iba-ibang uri ng kadiliman!

Mahirap ang magpaka Kristiyano kung alam mong mayroong mga taong kinamumuhian ang mga tagasunod ni Kristo at hindi lamang nilalapastangan, kundi pinapaslang, at pinupugutan ng ulo ng mga taong relihiyon din ang sinasabing dahilan ng kanilang pagkamuhi. Kay hirap maging tapat sa lipunang pinamumugaran ng mga taong handang pumatay sa ngalan ng kanilang diyos.

Ilang beses din ako naka-akyat ng bundok sa matinding kadiliman. Sa isang pagkakataon, papalapit na kami sa tuktok ng bundok Pulag habang rumaragasa ang signal number 3 na bagyo! Sa pagkakataong ito, malaki ang tulong ng mumunting mga ilawan, mga lente o lamparang de baterya na siyang naggagabay sa gitna ng kadiliman.

Nais kong imungkahi na ang ilawang ito ay ang pag-asa na patuloy na naggagabay sa ating lahat. Mahirap magpaka tino at magpaka Kristiyano, nguni’t posible ito … Kaya natin ito … kung mayroong lamang tayong tangang ilaw ng pag-asa.

Huwag sana natin kalimutan ang turo ni San Pablo … “Nguni’t hindi kayo nabubuhay sa kadiliman … Kayong lahat ay kabilang sa panig ng kaliwanagan – sa panig ng araw – hindi sa panig ng kadiliman o ng gabi.”

Ahon na at bumangon tungo sa kaliwanagang ito!

BISA NG SALITA, SA BUHAY NG SUMASAMPALATAYA

In Catholic Homily, Homily in Tagalog, Karaniwang Panahon, LIngguhang Pagninilay, Tagalog Sunday Reflections, Taon A, Uncategorized on Oktubre 26, 2011 at 10:04

Ika-31 Linggo ng Taon (A)
Oktubre 30, 2011

Mga Pagbasa: Malaquias 1:14-2:2 / 1 Tes 2: 7-9.13 / Mt 23: 1-12

Lima singko ang salita ngayon … murang-mura … ilako man o hindi; bilhin man o langawin, patung-patong, susun-suson, laksa-laksang mga salita ang naririnig, binibigkas, pinakakawalan sa cyberspace, sa internet, sa radyo, sa mga pahayagan, at sa TV. Higit pang dumadami ang mga ito sa mga araw ng halalan. Panay ang pangako sa bayan … pandalas sa siraan at hagisan ng mga paratang at mga haka-haka, siraan, tuyaan, bintangan, at lahat ng uri ng maling paggamit ng salita upang malamangan lamang ang kalaban sa politika.

34 na taon na ako nagtuturo. Sapul sa aking pagtatapos sa Kolehiyo, ako ay isa nang ganap na edukador, at iba pa. Puhunan ko araw-araw ang salita, maging sa panulat o sa pagbigkas, bilang guro, predikador, manunulat, o tagapayo. Sanay ako sa salita. Bihasa ako sa paggamit ng mga kataga. At higit sa lahat, ayon sa aking mahaba nang karanasan, mabisa ang salita … matalas … matalim … mapanuot … mapanuri … makapangyarihan.

Bilang isang probinsyano na isinilang sa isang maliit at tahimik na bayan ng Mendez, Cavite, isa akong bagong saltang sano, kumbaga, sa siyudad bilang isang 6 na taong gulang na bata. Nang kami ay bagong lipat sa Makati, may mga taong nagtataka siguro sa aming punto, sa pambihira naming mga salitang gamit, at nagtatanong kung taga-saan kami. Sa maraming pagkakataong sinagot kong “Cavite,” ang kagya’t nilang tugon ay “Ah, maraming tulisan doon sa inyo.”

Mapanudlo ang salita, mapanudyo … matalas at masakit … tumitiim sa bagang, sa kaibuturan ng puso ng isang batang walang kamuang-muang! Hindi ko maunwaan kung bakit ganuon na lamang ang tingin nila sa aming lalawigan. Nagising ako sa isang bayang magkakakilala ang lahat, kung saan may bigayan, may tulungan, at may matinding samahan. Wala akong kilala ni isang tulisan sa aking bayan.

Matindi ang salitang banggit ng iba. Mapanira at mapanlait … mabisa at makapangyarihan sa pagbasag ng katiwasayang pangkalooban ng nakaririnig.

Bilang isang edukador at guro sa loob ng mahabang panahon, batid kong ako man ay nakasakit, nakapagpababa ng pagtingin sa sarili, sa mga sandaling balisa ako o puno ng mga suliranin. Bagama’t hindi ko na mababawi ang aking mga sinabi, alam kong ito ay dapat maging liksyong aral para sa akin at sa iba, na ang kataga ay may angking kapangyarihang likas sa salita.

Hindi ko makalimutan ang isang kwento tungkol sa isang batang babae na pingas ang bibig, ngiwi … Isinilang siyang may butas sa bibig, at dahilan upang siya ay taguriang pangit. Minsan siyang tuksuhin at tuyain … pagtawanan at libakin, at hamakin ng mga walang pingas ang mukha. Mababa ang tingin niya sa sarili …

Hanggang sa dumating sa buhay niya ang isang napakagaling na guro … Isang araw, gumawa siya ng isang laro sa silid-aralan. Tumayo siya sa may lagusan ng silid, sa may pinto, ay pabulong siyang nagsasalita. Paligsahan ang ipinagawa niya sa lahat ng bata, pinahuhulaan kung ano ang kanyang binibigkas nang tahimik, at ipinababasa niya sa kanyang mga labi ang anumang kanyang sinasabi. Nang dumating na ang turno ng batang pingas na tinawag na pangit, ang kanyang bulong ay walang iba kundi ito: “Sana, ikaw ay aking sariling anak!”

Nabuhayan ang bata … nagising sa katotohanang hatid ng makapangyarihang kataga!

Nais kong isipin na ang pahatid ng mga pagbasa ngayon ay may kinalaman sa bisa ng salita, lalu na ang Salita ng Diyos!

Subali’t paano ba magkakabisa ang kataga? Ano raw ba ang batayan ng kapangyarihang pinanghahawakan ng Salita ng Diyos?

Ito ang marahil ay ang kulang sa recipe ng ating buhay. Puno tayo ng salita. Nalulunod tayo sa salita mula sa internet, twitter, facebook, TV, radyo, iPod, iPads, at anupang kung tagurian ay tablets. Panay ang daluyong ng mga salita sa buhay natin.

Tulad ng dinanas ng mga Israelita! Nguni’t ano ang kulang? Walang iba kundi ang pagsasakatuparan. Ito ang babala ni Malaquias: “Lumihis kayo sa daang matuwid, kayong mga saserdote! Dahil sa inyong turo, marami ang nabulid sa kasamaan. Sumira kayo sa ating tipan.”

Kwento nating lahat ang ito. Lahat tayo sa naging salawahan. Lahat ay nagbingi-bingihan sa wika ng Panginoon … Lahat tayo ay nagtaingang-kawali sa kanyang pangaral.

Nguni’t ang Salita ng Diyos ay hindi lamang mapanudyo, mapanudlo, at mapanuri. Ito man ay naghahatid ng isang panibagong lakas upang maisakatuparan ang nilalaman. At ito ay magaganap kung tatanggapin natin ang Kanyang Salita at lalakipan ng pananampalataya.

Lahat tayo ay tulad ng mga Eskriba at Pariseo. Sanay sa wika…. Bihasa sa kataga … at lunod na lunod sa mga pananalita. Nguni’t ito ang problema. Ang salita, na walang kaakibat na pananampalataya, ay hindi namumunga … hindi nauuwi sa paggawa … Kung ang salita natin ay tulad ng mga hungkag na pangako ng mga politico, wala itong uuwiin, walang sasapitin, walang patutunguhan.

May pag-asa pa kaya tayo? Ito ang dahilan kung bakit tayo narito. Hindi tayo ganap. Hindi tayo mga banal pa. Hindi tayo eksperto sa lahat ng bagay. Ngunit ang taong may pananampalataya ay may angking kakayahang galing sa itaas upang maitawid sa buhay ang namumutawi sa ating mga labi. Gaya nga ng sinulat ni San Pablo, nagpapasalamat siya sapagka’t nakuha ng ilang mga taga Tesalonika ang kaya rin nating gawin kung tayo ay handang tumalima sa hinihingi ng pananampalataya: “Nang ipangaral namin sa inyo ang kanyang salita, tinanggap ninyo ito bilang tunay na salita ng Diyos, at hindi ng tao. Anupa’t ang bisa nito’y nakikita sa buhay ninyong mga sumasampalataya.”

May bisa ba sa buhay natin ang Salita ng Diyos? Kung may kulang, tingnan natin ang nilalaman ng pananampalataya natin.