frchito

Archive for the ‘LIngguhang Pagninilay’ Category

, , , , , , ,

BISA NG SALITA, SA BUHAY NG SUMASAMPALATAYA

In Catholic Homily, Homily in Tagalog, Karaniwang Panahon, LIngguhang Pagninilay, Tagalog Sunday Reflections, Taon A, Uncategorized on Oktubre 26, 2011 at 10:04

Ika-31 Linggo ng Taon (A)
Oktubre 30, 2011

Mga Pagbasa: Malaquias 1:14-2:2 / 1 Tes 2: 7-9.13 / Mt 23: 1-12

Lima singko ang salita ngayon … murang-mura … ilako man o hindi; bilhin man o langawin, patung-patong, susun-suson, laksa-laksang mga salita ang naririnig, binibigkas, pinakakawalan sa cyberspace, sa internet, sa radyo, sa mga pahayagan, at sa TV. Higit pang dumadami ang mga ito sa mga araw ng halalan. Panay ang pangako sa bayan … pandalas sa siraan at hagisan ng mga paratang at mga haka-haka, siraan, tuyaan, bintangan, at lahat ng uri ng maling paggamit ng salita upang malamangan lamang ang kalaban sa politika.

34 na taon na ako nagtuturo. Sapul sa aking pagtatapos sa Kolehiyo, ako ay isa nang ganap na edukador, at iba pa. Puhunan ko araw-araw ang salita, maging sa panulat o sa pagbigkas, bilang guro, predikador, manunulat, o tagapayo. Sanay ako sa salita. Bihasa ako sa paggamit ng mga kataga. At higit sa lahat, ayon sa aking mahaba nang karanasan, mabisa ang salita … matalas … matalim … mapanuot … mapanuri … makapangyarihan.

Bilang isang probinsyano na isinilang sa isang maliit at tahimik na bayan ng Mendez, Cavite, isa akong bagong saltang sano, kumbaga, sa siyudad bilang isang 6 na taong gulang na bata. Nang kami ay bagong lipat sa Makati, may mga taong nagtataka siguro sa aming punto, sa pambihira naming mga salitang gamit, at nagtatanong kung taga-saan kami. Sa maraming pagkakataong sinagot kong “Cavite,” ang kagya’t nilang tugon ay “Ah, maraming tulisan doon sa inyo.”

Mapanudlo ang salita, mapanudyo … matalas at masakit … tumitiim sa bagang, sa kaibuturan ng puso ng isang batang walang kamuang-muang! Hindi ko maunwaan kung bakit ganuon na lamang ang tingin nila sa aming lalawigan. Nagising ako sa isang bayang magkakakilala ang lahat, kung saan may bigayan, may tulungan, at may matinding samahan. Wala akong kilala ni isang tulisan sa aking bayan.

Matindi ang salitang banggit ng iba. Mapanira at mapanlait … mabisa at makapangyarihan sa pagbasag ng katiwasayang pangkalooban ng nakaririnig.

Bilang isang edukador at guro sa loob ng mahabang panahon, batid kong ako man ay nakasakit, nakapagpababa ng pagtingin sa sarili, sa mga sandaling balisa ako o puno ng mga suliranin. Bagama’t hindi ko na mababawi ang aking mga sinabi, alam kong ito ay dapat maging liksyong aral para sa akin at sa iba, na ang kataga ay may angking kapangyarihang likas sa salita.

Hindi ko makalimutan ang isang kwento tungkol sa isang batang babae na pingas ang bibig, ngiwi … Isinilang siyang may butas sa bibig, at dahilan upang siya ay taguriang pangit. Minsan siyang tuksuhin at tuyain … pagtawanan at libakin, at hamakin ng mga walang pingas ang mukha. Mababa ang tingin niya sa sarili …

Hanggang sa dumating sa buhay niya ang isang napakagaling na guro … Isang araw, gumawa siya ng isang laro sa silid-aralan. Tumayo siya sa may lagusan ng silid, sa may pinto, ay pabulong siyang nagsasalita. Paligsahan ang ipinagawa niya sa lahat ng bata, pinahuhulaan kung ano ang kanyang binibigkas nang tahimik, at ipinababasa niya sa kanyang mga labi ang anumang kanyang sinasabi. Nang dumating na ang turno ng batang pingas na tinawag na pangit, ang kanyang bulong ay walang iba kundi ito: “Sana, ikaw ay aking sariling anak!”

Nabuhayan ang bata … nagising sa katotohanang hatid ng makapangyarihang kataga!

Nais kong isipin na ang pahatid ng mga pagbasa ngayon ay may kinalaman sa bisa ng salita, lalu na ang Salita ng Diyos!

Subali’t paano ba magkakabisa ang kataga? Ano raw ba ang batayan ng kapangyarihang pinanghahawakan ng Salita ng Diyos?

Ito ang marahil ay ang kulang sa recipe ng ating buhay. Puno tayo ng salita. Nalulunod tayo sa salita mula sa internet, twitter, facebook, TV, radyo, iPod, iPads, at anupang kung tagurian ay tablets. Panay ang daluyong ng mga salita sa buhay natin.

Tulad ng dinanas ng mga Israelita! Nguni’t ano ang kulang? Walang iba kundi ang pagsasakatuparan. Ito ang babala ni Malaquias: “Lumihis kayo sa daang matuwid, kayong mga saserdote! Dahil sa inyong turo, marami ang nabulid sa kasamaan. Sumira kayo sa ating tipan.”

Kwento nating lahat ang ito. Lahat tayo sa naging salawahan. Lahat ay nagbingi-bingihan sa wika ng Panginoon … Lahat tayo ay nagtaingang-kawali sa kanyang pangaral.

Nguni’t ang Salita ng Diyos ay hindi lamang mapanudyo, mapanudlo, at mapanuri. Ito man ay naghahatid ng isang panibagong lakas upang maisakatuparan ang nilalaman. At ito ay magaganap kung tatanggapin natin ang Kanyang Salita at lalakipan ng pananampalataya.

Lahat tayo ay tulad ng mga Eskriba at Pariseo. Sanay sa wika…. Bihasa sa kataga … at lunod na lunod sa mga pananalita. Nguni’t ito ang problema. Ang salita, na walang kaakibat na pananampalataya, ay hindi namumunga … hindi nauuwi sa paggawa … Kung ang salita natin ay tulad ng mga hungkag na pangako ng mga politico, wala itong uuwiin, walang sasapitin, walang patutunguhan.

May pag-asa pa kaya tayo? Ito ang dahilan kung bakit tayo narito. Hindi tayo ganap. Hindi tayo mga banal pa. Hindi tayo eksperto sa lahat ng bagay. Ngunit ang taong may pananampalataya ay may angking kakayahang galing sa itaas upang maitawid sa buhay ang namumutawi sa ating mga labi. Gaya nga ng sinulat ni San Pablo, nagpapasalamat siya sapagka’t nakuha ng ilang mga taga Tesalonika ang kaya rin nating gawin kung tayo ay handang tumalima sa hinihingi ng pananampalataya: “Nang ipangaral namin sa inyo ang kanyang salita, tinanggap ninyo ito bilang tunay na salita ng Diyos, at hindi ng tao. Anupa’t ang bisa nito’y nakikita sa buhay ninyong mga sumasampalataya.”

May bisa ba sa buhay natin ang Salita ng Diyos? Kung may kulang, tingnan natin ang nilalaman ng pananampalataya natin.

, , ,

POOT AT PAGNGINGITNGIT O HABAG AT KAPATAWARAN?

In Homily in Tagalog, LIngguhang Pagninilay, Tagalog Sunday Reflections, Taon A on Agosto 31, 2011 at 22:39

Ika-24 na Linggo (A)
Setyembre 11, 2011

Mga Pagbasa: Ecc 27:30 – 28:7 / Roma 14:7-9 / Juan 13:34

N.B. Ipinapaskil ko na ito ngayon, sapagka’t hindi ako siguradong makapagpapaskil dahil sa isang mahabang lakbayin sa sunod na tatlong linggong darating.

Nagkatuig na ang paksain natin sa araw na ito ay akmang-akma at tugmang-tugma sa araw na ito, ika-sampung taon matapos maraming namatay sa World Trade twin towers, dahil sa poot at pagngingitngit. Sampung taon na ang lumipas nguni’t hindi pa rin maunawaan ng buong daigdig kung bakit ang dalawang saloobing ito ay patuloy na nagpupuyos sa damdamin at isipan ng marami.

Ang masahol pa sa bagay na ito ay ang mahirap tanggaping katotohanang ang batayan ng ganitong karumal-dumal na gawain ay walang iba kundi ang Diyos diumano. Para sa Diyos, ang tao ay pumapatay. Sa ngalan ng Diyos, ang ilang tao ay nagpapadala sa tawag ng karahasan. Sa ngalan ng Diyos, mayroong handang magpahirap, pumaslang, at kumitil ng buhay ng mga walang kamalay-malay, marating lamang ang kanilang minimithing diumano ay kagustuhan ng Diyos.

Di kaila sa marami sa atin na hindi ito ang turo ng banal na aklat. Bagama’t nakita natin sa Lumang Tipan kung paano ang pakikidigma ay bahagi ng buhay ng mga Israelita, hindi natin maikakaila na, sa paglawig ng unti-unting pagpapahayag ng Diyos, unti-unti ring luminaw sa kabatiran ng mga sumasampalataya, na hindi digmaan, kundi kapayapaan ang sanghaya at pithaya ng Diyos.

Sa unang pagbasa, ayon kay Sirac, ang poot at pagngingitngit ay siyang niyayakap ng mga makasalanan, subali’t ang kagustuhan ng Diyos ay ang habag at kapatawaran.

Kay rami na nating nasayang na panahon. Tuwing may bagong administrasyon sa pamahalaan, parang laging dapat magsimula uli sa zero. Kalimitan, ang sinimulan ng nakaraang administrasyon ay binabaligtad, o hinahadlangan ng sumunod. Ang mga posteng nagkalat sa mga lansangan, o ilaw na may mga pangalan ng lumang pinuno, ay sinisira, pinapalitan, at binabago ng sumusunod. Laksa-laksang pera ang nasasayang sa pagtatanggal lamang ng pamana o palatandaan ng naunang administrasyon. Poot at pagngingitngit ang siyang namamayagpag sa lipunan nating lubog sa kultura ng kasalanan at pagkamakasarili.

Nais kong isipin na isa ito sa mga tinutumbok ng magandang balita sa araw na ito. Tagubilin ni Pablo ang kaisipang “walang sinuman ang nabubuhay o namamatay sa kanyang sarili lamang.” Lahat tayo ay kabilang, kasapi, at kasama sa iisa lamang angkan, na dapat ay pinagbubuklod, hindi ng poot, kundi ng pagpapatawad at kahabagan.
Madali ang mapadala sa poot. Mahirap ang magpatawad ng nagpapahirap sa iyo. Hindi nadadala na lamang ang lahat sa pagpaparangya, o pagpapasensya, lalu na kung may halong malisya at poot rin ang ginagawang panunuligsa ng taong tila walang magawang magaling sa buhay. Hindi ako magsasabi ng totoo kung hindi ko aaminin na sinagian na rin ako nang di miminsan ng kagustuhang maghiganti, kumilos ayon sa takbo ng isipan ng mundo, at suklian rin ng masama ang gumawa sa akin ng masama.

Subali’t ito ang kadakilaan ng Diyos. Sa ebanghelyo, ayon sa talinghagang ipinahayag ng Panginoon, may isang katiwalang pinagparangyaan ng hari, pinagbigyan, at pinatawad sa pagkakasala. Nguni’t siyang tumanggap ng awa at habag, at hindi nagsukli ng parehong awa at habag. Ang kanyang poot at pagngingitngit ay ibinuhos niya sa kapwang tulad niya, ay may pagkakautang rin at kakulangan. Hindi niya nakuhang pagbigyan rin ang kapwa, tulad nang siya ay napagbigyan ng hari.

Malinaw ang turong sa atin ay nakatuon. Hindi tayo tinatawagan upang pagharian ang puso natin ng poot. Tayo ay tinatawagan upang tulad ng Diyos, ay magpamalas tayo sa isa’t isa ng awa at kahabagan.
Sadyang mahirap itong gawin. Hindi madali. Hindi isang iglap na maisasagawa ninuman. Pero ngayon pa man, ay dapat na tayong magpasya at mamili: ang daan ng poot at pagngingitngit, o daan ng awa at kahabagan.

Hindi mahirap isipin ang kahihinatnan ng unang dalawa. Hindi maglalaon at kaya nating wasakin ang buo nating mundo at ang lahat ng naririto. Nguni’t hindi rin mahirap makita ang hatid ng dalawang kasunod na salita … Ang poot ay naghahatid sa kamatayan, at ang awa ay nauuwi sa kapayapaan at katiwasayan.

Magpasya tayo ngayon din, yamang “ang ating mahabaging Diyos ay nagmamagandang-loob”